artist: d E

style: ambient, drone, field recordings

country: GREECE

d E is about the process of combining analog/digital sound generators and field recordings to create soundscapes, drones and noises as these are perceived synaesthetically.

Inspired by techniques like automatic writing, all the tracks are live mixed and recorded as one-shot meditations, aiming to capture the feeling and the entropy of the moment intact.

Interview in Greek:





Με αφορμή τη νέα κυκλοφορία του d E Pine Island Under the Midnight Sun, κουβεντιάζουμε με το δημιουργό για τη μουσική του, για τη μουσική, για τις εμπνεύσεις, για τις ιδέες και τα συναισθήματα:

_σήμερα έχουμε μια τρελή και μεγάλη χαρά, γιατί παρουσιάζουμε τη νέα δημιουργική δουλειά του d E (ή Ανδρέα Καββαδία) Pine Island Under the Midnight Sun που έχει, δεν έχει μερικές βδομάδες που κυκλοφόρησε. Πότε κυκλοφόρησε αλήθεια, Ανδρέα;

Φρέσκο, κυκλοφόρησε 10 του Νοέμβρη από τη RU.MO.RE και 1000+1 Tilt.

_Ας δώσουμε μερικά στοιχεία για το LP από το δελτίο τύπου στα αγγλικά:

Pine Island Under the Midnight Sun was influenced by a large glacial calving in the West Antarctic Sea and how it was captured by the Operational Land Imager on Landsat 8. 

Credits: NASA Earth Observatory/USGS, Cover Photo, 19 December 2017 
Recorded: May to July 2018, Athens 
Live Mix/Recording: d E 
Mastering: Sweetspot Studios

_Ανδρέα, όσο ταξιδεύουμε παρέα με αυτό το κομμάτι παγετώνα, θα ήθελες να μας πεις ποιά είναι η σχέση σου με τη μουσική και τι είναι αυτό που σε ωθεί να εκφράζεσαι μέσα από τη μουσική.

Είχα την τύχη να έχω από μικρός επαφή με αυτή τη δημιουργική πλευρά. Ξεκίνησα στο δημοτικό να πηγαίνω ωδείο μαθαίνοντας κλασική κιθάρα και μαθήματα θεωρίας της μουσικής. Σταδιακά, βέβαια, άρχιζα να βαριέμαι αυτό το κλειστό σύστημα, οπότε έπρεπε να αρχίσω να ψάχνω κάτι που να ταιριάζει καλύτερα σε εμένα. Η εξέλιξη της καλλιτεχνικής μου γλώσσας, το γεγονός ότι με γνωρίζω καλύτερα, ότι εξελίσσομαι ως άνθρωπος και ότι έχει πλάκα, είναι κάποιοι από τους λόγους που ασχολούμαι με αυτή την πλευρά τόσο.

_από μικρός, λοιπόν, ανακατεμένος με τις νότες, τις μουσικές και τις μελωδίες. Υπάρχουν ήδη και στυλ μέσα στα οποία κινείσαι πιο άνετα; Ποιά είναι αυτά;

Χμμ. Αυτό είναι κάτι που αλλάζει ανά τους καιρούς και προσαρμόζεται σε αυτό που χρειάζομαι να ακούω. Εν ολίγης, παίζω μουσική πρωτίστως για να διασκεδάσω εμένα. Γενικά, μου αρέσουν οι μουσικές φόρμες που εμπεριέχουν δυναμικές, σωματικότητα, δίχως να με αφορά -σε πρώτο επίπεδο- η δεξιοτεχνία, αλλά το ένστικτο και ο χαρακτήρας. Ταυτόχρονα, έχω μια αγάπη για το ηλεκτρονικό στοιχείο. Νομίζω ότι κινούμαι ευρύτερα στο κομμάτι της ηλεκτρονικής μουσικής.


_ποιά είναι τα αγαπημένα σου μέσα και εργαλεία παραγωγής; Πόσο εύκολη είναι η παραγωγή στην Ελλάδα;

Αυτό είναι κάτι που έχει αλλάξει ανά καιρούς. Kατά τη γνώμη μου, το gear πρέπει να μπορεί να γίνεται προέκταση του σώματος και να μην χαλάει το fun. Οπότε θέλει πολύ σκέψη, ωριμότητα και αυτοπεριορισμό στο τι θα επιλέξεις να χρησιμοποιήσεις, καθώς ζούμε και σε μια εποχή που το gear έχει αποκτήσει ένα καταναλωτικό χαρακτήρα.
Επιλέγω τα αισθητικά contrast στον ήχο. Για παράδειγμα, ο συνδυασμός της ζεστασιάς ενός moog synthesizer με τη μεταλλική υφή του ήχου ενός spring reverb, τη real time granular επεξεργασία, τα κρυστάλλινα soundscapes από ένα hi end digital reverb, τα ψυχρά ambient pads από ένα virtual analog synth και κάποια πειραγμένα field recordings.
Το θετικό είναι ότι η διαδικασία παραγωγής έχει γίνει λίγο πιο εύκολη στις μέρες μας. Πλέον μπορείς να έχεις ένα μικρό στούντιο στο σπίτι και να εμπλακείς με όλα τα κομμάτια της παραγωγής (μίξη, mastering).

_ποιά είναι η πηγή έμπνευσης για το τελευταίο σου LP; Από που παίρνει τ’ όνομά του; Ποιά τα συναισθήματα που σε διακατείχαν κατά τη διάρκεια της δημιουργίας του;

Μετά το καλοκαίρι του ‘17 έβγαινα από μια μπερδεμένη προσωπική ιστορία. Αυτό το βίωμα με άλλαξε. Μέσα από αυτή τη φάση έμαθα ότι όσο προχωράμε, αναγκαία αφήνουμε πίσω μας ανθρώπους που σίγουρα θα μας λείψουν. Όμως, τα σημαντικότερα πράγματα για εμάς θα τα καταφέρουμε μόνοι μας σε αυτή τη διαδρομή.

Σε αυτή τη φάση κατάλαβα ότι η διαδικασία του “να ζεις” έχει τρελή φθορά. 
Κάπως σαν να εξαϋλώνεσαι σιγά-σιγά σε ένα μοναχικό ταξίδι. ‘Ολα αυτά κάπως γύρναγαν στο κεφάλι μου σκόρπια από το ‘16 και το Σεπτέμβριο του 2017 βγήκα από το σπίτι μου, τα ξαναέζησα όλα από την αρχή και αυτές οι σκέψεις αυτές έγιναν πιο συγκεκριμένες.

Ταυτόχρονα η αγάπη (και ο φόβος) μου για το διάστημα υπήρξαν μεγάλα. Ήταν εκείνη η μέρα του Δεκεμβρη 2017 που θυμάμαι να πέφτω πάνω σε ένα άρθρο του Nasa Earth Observatory με τον απίστευτο τίτλο Pine Island Iceberg Under the Midnight Sun και μια φωτογραφία όπως αποτυπώθηκε από το Landsat 8, ενός τεράστιου παγόβουνου που αποκολλήθηκε μέσα σε 3 μήνες στην Ανταρτικη. Η φωτογραφία έγινε κάτι σαν sigil (σημ. μαγική σφραγίδα) και όλες οι σκέψεις που έκανα τα τελευταία χρόνια πέρασαν μέσα από εκεί.

_ένα μοναχικό ταξίδι ξεκίνησε λοιπόν, μα τι επίπεδα συνεργασίας απαίτησε αυτή η παραγωγή; Πόσοι και ποιοί συνεργάστηκαν; Ποιες είναι οι σκέψεις σου για τις συνεργασίες και τις αλληλεπιδράσεις;

Αρχικά, ήθελα να ενημερώσω τον άνθρωπο που είχε τραβήξει τη φωτογραφία, ότι με ενέπνευσε στο να γράψω ένα άλμπουμ με το παραπάνω concept. Επικοινώνησα με την Content Manager του Nasa Earth Observatory και την ενημέρωσα για το concept. Η απάντηση που πήρα ήταν ότι μπορώ να χρησιμοποιήσω τη φωτογραφία, αρκεί να συμπεριλάβω στα credits το Nasa Earth Observatory, και ένα ζεστό ευχαριστώ. 

Πέρασαν τρεις μήνες που έφτιαχνα τους ήχους και το arrangement των tracks έχοντας όλα αυτά τα πράγματα στο μυαλό μου. Ξεκίνησα να ηχογραφώ το υλικό μήνα Μάιο, “now that the spring is in the air” που λέει και το κομμάτι, και ολοκληρώθηκε μέσα στον Ιούλιο. Έξω να έχει καύσωνα και γω μέσα να γράφω για παγόβουνα. Όλα τα tracks ηχογραφήθηκαν εμμονικά σε one shot recordings, live mixed όπως έβγαιναν από τη κονσόλα. Ναι, πολλά takes.

Το mastering έγινε στα Sweetspot Production Studios και η βοήθεια του Γιάννη Χριστοδουλάτου ήταν πολύ σημαντική. Το album κυκλοφόρησε ως συμπαραγωγή δύο labels. Το ένα είναι ο νέος κατάλογος του Ίωνα RU.MO.RE (E.D.A και E.C.T), που είναι δίπλα μου από τη πρώτη μέρα και για αυτή τη κυκλοφορία το label 1000+1 Tilt του Ιάσωνα, που γνωριστήκαμε στη πορεία. 

Γενικά, η διάθεση για συνεργασία είναι κάτι αναγκαίο, αλλά δε μπορεί να γίνει με όλον το κόσμο εκεί έξω. Αυτά τα “όλη η σκηνή μαζί μπορούμε” μου φαίνονται λίγο αστεία. Και η “σκηνή” μια μικροκοινωνία είναι, κομμάτι αυτής της κοινωνίας που γεννηθήκαμε και μεγαλώσαμε όλοι, άρα και κατ’ επέκταση κουβαλάει και πολλά σύνδρομα από εκεί έξω. Ο καθένας, όπως είναι λογικό, έχει κάτι άλλο στο μυαλό του, άλλα standards, και έχει μάθει να επιβιώνει κοινωνικά με διαφορετικούς τρόπους.

_ποιό είναι το στίγμα που θα ήθελες να αφήσεις με αυτή τη συγκεκριμένη δουλειά; Ποιό το στίγμα σου με τη μουσική σου γενικότερα;

Υπάρχουν πολλές παράλληλες αναγνώσεις σε αυτό το δίσκο. Ένα πολύ σοβαρό, μη αναστρέψιμο, φαινόμενο που συμβαίνει γύρω μας (σημ: το λιώσιμο των πάγων) και θα επηρεάσει σίγουρα τη ζωή μας λειτούργησε ως καταλύτης. Το ότι ζούμε σε μοναχικές τροχιές καθημερινής φθοράς. 
Ότι η παιδική μας πλευρά είναι πλέον τόσο στριμωγμένη ή χάθηκε στη πορεία. (..) Και άλλα πολλά, αλλά αυτές είναι οι δικές μου σκέψεις.

Γενικά, η μουσική μου θα ήθελα να μην έχει μία ανάγνωση, αλλά να μπορεί να βάζει τον ακροατή στο να δημιουργήσει τις δικές του διαδρομές και σκέψεις και εν τέλει, τα δικά του τοπία-καθαρτήρια.

_και λίγο πιο προσωπικά πράγματα: Πως είναι η καθημερινότητά σου σε σχέση με τη μουσική; Τι χρόνους καταλαμβάνει; Πώς είναι να ζεις μέσα στη μουσική;

Η μουσική είναι σίγουρα κομμάτι της καθημερινότητάς μου. Ακόμα και όταν είμαι στη πρωινή μου δουλειά, σχεδιάζω patches/συνδεσμολογίες/ήχους στο κεφάλι μου. Θα έλεγα ότι αυτή την περίοδο με απασχολεί όλη την ημέρα και είναι αυτό ακριβώς που χρειάζομαι. Είναι αυτό που λες “να ζεις μέσα στη μουσική” ή γενικά στη τέχνη, είναι κάτι σπουδαίο. Τη σέβομαι σαν διαδικασία και την παίρνω στα σοβαρά, καθώς μου δίνει νόημα στο “εδώ”.

_η σχέση σου με το κοινό σου πώς είναι; Σε ποιό κοινό απευθύνεσαι; Που μπορεί να σε ακούσει, ακολουθήσει, παρακολουθήσει κανείς;

Είναι πολύ ωραία αυτή η αμφίδρομη σχέση που δημιουργείται με το κοινό. Το feedback που παίρνω με τιμάει και μου δίνει ένα boost να συνεχίσω.  
Σίγουρα δεν απευθύνομαι σε κάποια ελίτ, ταυτόχρονα, όμως, με ενδιαφέρει να συναντήσω αυτούς που βλέπουν λίγο και εκτός του πλαισίου αυτής της πραγματικότητας, τους ψυχοναύτες και τους outsiders.

Τα μέρη που φιλοξενούν τα performance μου είναι χώροι που κυρίως νιώθω καλά να βρίσκομαι. Πολύ πιθανό να με δει κάποιος σε χώρους σαν το Ίδρυμα 2.14, την Υπόγα της Καλλιδρομίου, το χώρο Chimeres.Space. Κάτι οργανώνεται για το επόμενο διάστημα για Αθήνα. Θα υπάρξει ενημέρωση τόσο στο demuzak.wordpress.com, όσο και στη σελίδα μου στα κοινωνικά δίχτυα (που λέει ένας φίλος).

_ανυπομονούμε να ακούσουμε περισσότερα, αφού πρώτα μας πεις ποιες είναι οι επιρροές σου, ποιους καλλιτέχνες θαυμάζεις κι εκτιμάς αυτόν τον καιρό και διαχρονικά;

Είναι πολλά :) οπότε θα αρκεστώ στο να αναφέρω κάποια personal favorites από αυτά που έχουν λειτουργήσει ως επιρροές σε αυτή την κυκλοφορία και γενικά στο project μου.

Θα ξεκινήσω με τους Crass που θεωρώ ότι επαναπροσδιόρισαν τα όρια της punk αισθητικής, πειραματίστηκαν με τη φόρμα και έκαναν σοβαρό art statement εντός πολιτικού πλαισίου. Το album και η ταινία Christ ειναι αριστουργήματα. Οι Spacemen 3, που είναι σαν να λούζεσαι στη λιακάδα το καλοκαίρι. Πάντα μου βγάζουν ένα ωραίο vibe όταν τους ακούω, κάτι σαν ecstasy :). Οι Ζoviet France, κλασικό κόλλημα που προέκυψε στην αναζήτησή μου την περίοδο που άκουγα λίγο πιο noise industrial. Μου άνοιξαν το μυαλό, ο δίσκος Mohnomishe με έκανε να ξεκινήσω το project d E. Οι πρώτοι δίσκοι των Tangerine Dream. Όταν ακούω τα sequence τους και αυτά τα pads, μουδιάζω.

O Thomas Koner. Μιλάμε για έναν σπουδαίο sound engineer που με επηρέασε πολύ, τόσο αισθητικά όσο και ηχητικά και ειδικά στο τελευταίο μου άλμπουμ. Το άλμπουμ του Daikan είναι το αγαπημένο μου, αλλά όποια δουλειά του έχω ακούσει είναι επική, ότι πρέπει για μοναχικές ακροάσεις.
William Basinski, ρομαντισμός, ευαισθησία, μινιμαλισμός. Είχα την τύχη να τον δω live.

Στα δικά μας, Ilios, μέλος του σχήματος Mohammad. Συνέπεια ηχητική και αισθητική. Οι προσωπικές του δουλειές είναι πολύ ενδιαφέρουσες και αν κρίνω από τα αποσπάσματα που έχω δει από live εμφανίσεις του, πρέπει να είναι πολύ ωραία εμπειρία, επιβλητική. Άκουσα την κυκλοφορία του El Amor Es Mi Motor πριν αρχίσω να γράφω το άλμπουμ μου, κάτι το όποιο σίγουρα έπαιξε το ρόλο του. Grim Machine, μέλος των σχημάτων Black Faun, Ζyklons. Έτυχε να τον δω στην Κατάληψη Βανκούβερ, παίξαμε πρώτη φορά μαζί στη Βίλα Ζωγράφου και από τότε ακολουθούμε παράλληλες διαδρομές με κοινό σημείο επαφής τα label E.D.A και E.C.T. Είναι ένας ταλαντούχος καλλιτέχνης που εξελίσσεται και που γνωρίζει τι κάνει και γιατί. Έκανε ένα από τα πιο εντυπωσιακά, κατ’ εμένα, noise release για το 2018 με τίτλο Εxotica Mystica.

_κι έτσι για την ολοκλήρωση αυτής της μικρής, μα τόσο περιεκτικής κουβέντας μας, ποια είναι τα επόμενά σου βήματα, σχέδια; Τι ονειρεύεσαι σε σχέση με τη μουσική και ποιό είναι το όραμά σου;

Επόμενα σχέδια είναι να κάνω επιλεγμένες εμφανίσεις. Είναι η πρώτη φορά που μπορώ να πω ότι μπορώ να παρουσιάσω την κυκλοφορία μου αυτούσια, οπότε λέω να χαρώ λίγο τα κομμάτια και τα σύνθια μου σε μεγάλα ηχεία, δυνατά subs και χώρους που γουστάρω. Θα ήθελα να γνωρίσω από κοντά τους καλλιτέχνες που εκτιμώ και ανθρώπους που δεν έχω γνωρίσει ακόμα και μπορούν να με εμπνεύσουν.
Το όραμα μου είναι να συνεχίσω αυτή τη διαδρομή με συνέπεια και για όσο αυτή η διαδικασία με εκφράζει.

_Ανδρέα, σου ευχόμαστε ουσιαστικές εμπνεύσεις, δημιουργίες απολαυστικές και ανυπομονούμε να σε συναντήσουμε LIVE κάπου εκεί έξω. Σε ευχαριστούμε για τη σημερινή σου παρουσία, για τη μουσική σου, για την ωραία σου διάθεση και τις απαντήσεις σου.

Ευχαριστώ πολύ Αmateur Radio για τo support και για την πρόσκληση. Όλο και κάτι θα γίνει φέτος. Λέμε να ανηφορήσουμε σε κάποια φάση προς τα πάνω.